kurumsalseo.com R10

Yeni piyasaya arz edilen bir araçta kullanılan herhangi bir teknolojik yenilik üretici firma tarafından belirlenen bazı harflerle ifade edilir. Bu harfler genellikle o teknolojik yeniliğin isminin bas harflerinden oluşur. Ancak çoğumuz
bunların ne anlama geldiğini bilmeyiz. Ayrıca, aynı yenilik farklı firmalar tarafından farklı isimlerle de tanıtılabilir.
Bu yazıda, en sık kullanılan kısaltmalar 4 temel baslık altında gruplandırılarak kısaca izah edilmeye çalışılmıştır. Bunlar;
1. Yakıt besleme sistemi
2. Fren sistemi ve sürüs güvenliği
3. Supap kumanda sistemi
4. Aktarma organları ile ilgili kısaltmalardır.

Bu maddelerin izahına geçmeden önce hemen hemen her aracın arka bagaj kapağı üzerinde gördüğümüz 1.4, 1.6, 2.0, 2.5 ( veya 1600cc, 2500cc ) vs. gibi sayıları açıklamakta fayda vardır. Bu sayılar o aracın litre olarak toplam strok hacmini verir (1.4 litre, 1.6 litre gibi). Asağıda şekilde görüldüğü gibi bir motorun tek bir silindirinin toplam hacmi kompresyon (Vc) ve strok (Vh) hacimlerinin toplamından oluşur (Vt = Vc + Vh). Motorun çalışması sırasında pistonun
çıkabileceği en üst nokta (ÜÖN) ile en alt nokta (AÖN) arasındaki mesafe tek bir silindirin strok hacmidir. Kompresyon hacmi ise sıkıştırma sonunda (yani piston ÜÖN’ya geldiğinde) pistonun üzerinde kalan hacimdir. Eğer motor 4 silindirli ise toplam strok hacmi VH=4.Vh kadar olur. Dolayısıyla tasıtların arkasındaki sayılara karsılık gelen motor hacmi bu hacimdir.

1. Yakıt Besleme Sistemi
A. SPI (Single Point Injection) – “Tek Noktadan Püskürtme”:
Yakıtın emme manifoldu üzerine yerlestirilmis tek bir enjektöre püskürtülmesidir. Enjektör tüm motor için bir tane olup karbüratörlü motorlardaki karbüratörün bulunduğu yere yerlestirilir.

B. MPI (Multi Point Injection) – “Çok Noktadan Püskürtme”:
Yakıtın emme supabın arkasına düsük basınçta (3 bar) bir enjektörle püskürtülmesidir. Her silindir için ayrı birer enjektör bulunur.

C. GDI (Gasoline Direct Injection) – “Direkt Benzin Püskürtme”:
Benzinin yüksek basınçta (50 veya 120 bar) yanma odası içerisine açılan ve enjektör çıkısında girdap olusumunu sağlayabilen bir yüksek basınç enjektörü ile püskürtülmesidir. Yakıt emme manifolduna değil de direkt yanma odası içerisine püskürtüldüğü için direkt püskürtme denmistir.

D. CR (Common Rail) – “Müsterek Hat”:
Dizel motorlarında kullanılan bir sistemdir. Ortak bir yakıt hattında yüksek basınçta (1350 bar) tutulan dizel yakıtının solenoid tahrikli enjektörler yardımıyla direkt yanma odasına püskürtüldüğü sistemdir. Püskürtme sırasında
enjektörler 3 defa açılıp kapana bilmektedir. (HDI, CR-V, CDI, TDCI gibi kısaltmalar da Common Rail sistemine isaret etmektedir).

E. Multijet (Multi Jetronik) – “Çoklu Püskürtme”:
Yukarıda izah edilen Common Rail sisteminin aynısıdır. Fakat enjektörler 5 defaya kadar açılıp kapanabilmektedirler. Püskürtme sırasında enjektörlerin açılıp kapanma sayısının fazlalığı yanmanın daha kontrollü olmasını sağlar.

2. Fren Sistemi ve Sürüs Güvenliği
A. ABS (Anti-Lock Brake System) –“Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi”:
ABS fen sistemi, frenleme sırasında, yol ile lastik arasındaki sürtünme katsayılarına bağlı olarak her tekerleğe farklı ve kademeli basınç uygulamak suretiyle tekerleklerin bloke olmasını önleyerek direksiyon hakimiyetinin korunmasını sağlayan ve birçok yol sartında kısa fren mesafesi sağlayan elektronik kontrollü fren sistemidir. ABS, genelde yol kosullarının çoğunda fren mesafesini kısaltır. Ancak bazı yol sartlarında (örneğin yumusak karla kaplı yolda) fren mesafesini uzatabilir.

B. ASR (Anti-Slip Regulation) –“Kayma/Patinaj Düzenleyici”:
Tahrik tekerleklerinin patinaj yapmasını engelleyen ve ABS fren sistemi ile entegre çalısan bir sistemdir. ASC, ASC+T, TC ve TCS isimleriylede bilinir.

C. ESP (Elecronic Stability Program) – “Elektronik Denge Programı”:
Ani manevralarda veya dönüslerde aracın kayarak, direksiyonun belirlediği yönlendirme eksenin dısına çıkmasını engelleyen sistemdir. Virajın hem içine doğru kaymalarda hem de dısa doğru savrulmalarda devreye girerek denge
kontrolü sağlar.

D. ESP+CSV (ESP+ Controle Sous Virage) –“ESP+ Yetersiz Dönüs Kontrolü”:
ESP teknolojisinde su an için gelinen son noktadır. CSV sisteminin yetersiz dönüslerde (virajlarda içi doğru kayma veya dısa doğru savrulma) ESP’ nin daha etkin çalısmasını sağlar.

E. TCS (Traction Control System) – “Çekis Kontrol Sistemi”:
Çekis kontrol sistemi frenleme esnasında tekerleklerin kilitlenmeden, hızlanma esnasında ise kaymadan hareketini sağlayarak soförün sürüs kararlılığını ve direksiyon yönlendirme kabiliyetini arttırır. ABS fren sistemi ile birlikte çalısır. Sistem, sadece fren sistemine veya sadece motor yönetim birimine veya her ikisine birlikte müdahale edebilir. Motor yönetim birimine müdahalesi sırasında gaz kelebeği, enjektör ve atesleme sistemine kumanda ederek tekerleklerin çekis torkunu (momentini) değistirir.

F. AUF – “Acil Fren Destek Sistemi”:
Sürücünün pedala uyguladığı basınç kuvvetinin yetersiz kaldığı acil durumlarda sistem fren devresine fazladan bir basınç uygulayarak en kısa durus mesafesinde aracın durmasına yardımcı olur.

G. ACC (Adaptive Cruise Control) – “Adaptif Hız Kontrolü”:
Adaptif hız sabitleme sistemi, sürücüden bağımsız olarak hem aracın seyr hızına, hem de öndeki araçla arasındaki mesafeye kumanda edilmesine olanak tanıyarak aracın gaz pedalına basılmadan istenilen hızda kullanılabilmesini
sağlar. Bu sistemler elektronik kontrollü gaz kelebeği bulunan benzinli motorlar ve elektronik kumandalı püskürtme zamanlamasına sahip dizel motorlu araçlarda kullanılmaktadır.

3.Supap Kumanda Sistemi
Otomobillerin arka kısmında 8V, 12V, 16V gibi bazı kısaltmalar, motorda kullanılan toplam supap sayısını verir. Örneğin 4 silindirli 16V bir motorda silindir basına 4 supap düser ve bunların ikisi emme ve diğer ikisi de egzoz supabıdır.

A. OHC (Over Head Camshaft) – “Üstten Kam Mili”:
Kam mili motor bloğunun üstündedir.

B. SOHC (Single Over Head Camsshaft) –“Üstten Tek Kam Mili”
C. DOHC (Double Over Head Camshaft) –“Üstten Çift Kam Mili”
D. VVT (Variable Valve Timing) – “Değişken Supap Zamanlaması”:
Değisik tip mekanizmalar (mekanik, hidrolik veya elektromanyetik) kullanılarak emme ve egzoz supaplarının açılma ve kapanma açıları değistirilebilmektedir. Bunun amacı silindire daha fazla hava alarak motor gücü arttırmaktır.
(VVTI, VTEC, VANOS gibi kısaltmalarla da karsımıza çıkar).

4. Aktarma Organları
A  FWD (Front Wheel Drive) – “Önden Çekisli”
B. RWD (Rear Wheel Drive) – “Arkadan Çekisli”
C. 4WD [4x4] (Four Wheel Drive) – “Dört Tekerden Tahrikli/Çekisli”
D. A/T (Automatic Transmisson) – “Otomatik Transmisyon”
E. Oto-Adaptif:

Sanzıman hem otomatik hem de manuel çalısmasına izin veren mekanizmanın ismidir.
F. CVT (Continously Varible Transmission) –“Sürekli Değisken Transmisyon”
Temel olarak iki konik kasnak ve kayıstan olusan CVT sisteminde disli bulunmadığı için sabit bir vites oranı bulunmaz. Kasnakların çapının hidrolik olarak değistirilmesi, durustan maksimum hıza ulasana kadar asamasız bir oran
değisimi sağlar. Vites değisimi olmadığı için otomatik sanzımanlar gibi vites boslukları ve sarsıntılar olusmaz. (Speed gear, Multitronic olarak da karsımıza çıkabilir).

G. Overdrive – “Hız Arttırma”:
Vites kutusu çıkıs hızının giris hızından büyük olmasıdır. Düz yolda yüksek hızda seyir halinde, yakıt tüketimini azaltmayı hedefleyen vites disli oranıdır.

H. EDL (Elecronic Differantial Lock) –“Elektronik Diferansiyel Kilidi”:
Sürücünün müdahalesine gerek kalmadan çekis tekerlekleri arasında önceden belirlenmis bir hız farkı meydana geldiğinde hızlı dönen çekis tekerleğine fren kuvveti uygulamak suretiyle tekerlekler arasında tork dağılımını ayarlayan

I. LSD (Limited-Slip DĐfferantial) – “Sınırlı Kaymalı Diferansiyel”:
Bir tekerlek kaydığında diğerine moment transferi sağlayan diferansiyel müdahalesi çekis tekerleğine fren kuvveti
uygulamak suretiyle tekerlekler arasında tork dağılımını ayarlayan bir sistemdir. ABS ile beraber çalısır.

Kaynak: M. İ. Karamangil

Araştırma için kurumsalseo.com R10 lida fx15 pohudey zayıflama firmasına teşekkür ediyoruz.